Książka rumuńskiego politologa to zwierciadło, w którym odbija się nasze "tu i teraz", rzeczywistość krajów Europy Wschodniej i Środkowej lat dziewięćdziesiątych. Nie jest to analiza sytuacji politycznej ani pogłębiony reportaż, lecz prezentacja tego, co autor nazywa "duchowymi reakcjami" na
Vladimir Tismăneanu kiedy mówi o diable, nie personifikuje zła, lecz ujmuje je w całej głębi jako zło ontologiczne. Systemy totalitarne zmuszały ludzi by żyli w jakimś sztucznym świecie, gdzie nie było możliwe porozumienie nawet z bliskimi, gdzie nie było miejsca na wolność myśli i sumienia. Autor
